Gaziantep Arkeoloji Müzesi, Gaziantep kent merkezinde İstasyon Caddesi üzerinde yer alan ve Güneydoğu Anadolu’nun tarihsel katmanlarını kronolojik bir bütünlük içinde sunan köklü bir müzedir. Müze fikri 1944 yılında ortaya çıktı; koleksiyonun gelişmesi ve teşhir çalışmalarının tamamlanmasıyla 1969’da resmi olarak ziyarete açıldı. Bölgedeki sistemli kazılar arttıkça müzenin koleksiyonu da genişledi. Uzun yıllar boyunca Zeugma Antik Kenti’nden çıkarılan mozaiklerin önemli bölümü bu müzede sergilendi; 2011’de Zeugma Mozaik Müzesi’nin açılmasıyla mozaikler oraya taşındı. Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nin teşhir alanları son büyük düzenleme çalışmasının ardından 18 Mayıs 2017’de modern müzecilik anlayışıyla yeniden ziyarete açıldı.
Müze, ziyaretçiyi insanlık tarihinin en eski dönemlerinden başlayarak adım adım ileri doğru ilerleyen bir zaman yolculuğuna sokacak şekilde düzenlenmiştir. Zemin katta Gaziantep’in jeolojik geçmişini gösteren kayaç ve fosil örnekleri ile Alt Paleolitik döneme ait taş aletler bulunur. Bu bölümde ayrıca nesli tükenmiş Maraş filine ait büyük bir iskelet rekonstrüksiyonu sergilenir. Ardından Neolitik dönemin heykelcikleri ve gündelik yaşam buluntuları gelir; bu eserler bölgedeki en eski yerleşimlere ışık tutar.
Kalkolitik ve Eski Tunç Çağı’na ait eserler Şaraga, Sakçagözü, Gedikli, Tilmen ve Zincirli gibi höyüklerde yapılan kazılardan gelir. Bu dönem vitrinlerinde pişmiş toprak kaplar, taş baltalar, figürinler, mezar buluntuları ve erken madencilik ürünleri yer alır. Sonraki bölümler, özellikle Geç Hitit dönemine ait güçlü bir koleksiyon içerir. Karkamış merkezli bu kültürün kabartmalı taş stelleri, mimari blokları ve ikonografik sahneleri büyük panolarda sergilenir.
Müzenin Roma ve Hellenistik dönem salonları, heykeller, lahitler, mezar stelleri, mimari parçalar ve seramiklerle zengindir. Zeugma kazılarından çıkarılmış mühür ve mühür baskıları bu bölümde dikkat çeker; Roma dönemi ticaret ve idari yaşamına dair önemli veri sağlar. İslam ve Osmanlı dönemlerine ait sergileme ise Gaziantep’in Orta Çağ ve Yeni Çağ tarihini gösteren günlük kullanım eşyaları, metal objeler, cam eserler, sikkeler ve mezar taşlarıyla sürer.
Müzenin açık hava bölümünde büyük taş eserler yer alır: Geç Hitit kabartmaları, Roma dönemi lahitleri, sütun parçaları, büyük blok steller ve yapı taşları bu alanda incelenebilir. Bu taş eserler kronolojik bağlamı tamamlayarak kapalı alanlardaki koleksiyonla bütünlük oluşturur.
Gaziantep Arkeoloji Müzesi bugün Neolitik çağdan Cumhuriyet dönemine kadar uzanan geniş bir zaman dizisini tek bir mekânda sunan önemli bir arkeoloji kurumudur. Bölgenin çok katmanlı kültürel geçmişi, kazılardan gelen buluntularla birlikte kronolojik, tematik ve mimari bütünlüğü korunarak sergilenir. Bu yapı, müzeyi hem bilimsel araştırmalar için hem de bölge tarihine ilgi duyan ziyaretçiler için temel kaynak niteliğinde bir merkez haline getirir.
